Ana SayfaMakaleKadınlarda Üriner İnkontinans (İdrar Kaçırma)

Kadınlarda Üriner İnkontinans (İdrar Kaçırma)

Üriner İnkontinans Nedir?

Üriner inkontinans, istemsiz idrar kaçırmadır. Böbrekler kanı süzer ve kandaki artık maddeler ile idrar oluşur. İdrar, üreter kanalları ile mesaneye taşınır ve mesanede depolanır. Sağlıklı bireylerde istemli olarak mesaneden dışarı atılım sağlanır. Erişkin bir insan günlük 1000-1800 cc idrar çıkarır. 

Üriner İnkontinans Risk Faktörleri

  • Yaş (Yaş ile birlikte mesanede idrar tutmayı sağlayan pelvik taban kasları çeşitli faktörler ile zayıflar ve inkontinansa (kaçırma) neden olabilir.)
  • Cinsiyet (Her iki cinsiyette de ortaya çıkar fakat kadınlarda daha sık görülür. Erkeklerde ise prostat kanseri tedavileri ve prostat büyümesi sonucu idrar kaçırma görülebilir.)
  • Obezite (Obezite, pelvik taban kaslarını zayıflatır ve idrar kaçırma görülebilir. Zayıflama ile birlikte pelvik taban kasları da kuvvetleneceği için düzelme görülür.)
  • Gebelik (Gebelik ile pelvik taban kasları zayıflar. Gebelik sayısının artması ile gevşemeler görülür ve üriner inkontinansa neden olabilir.)
  • Sigara içmek 
  • Konstipasyon (Kontipasyon kronik kabızlıktır. Ikınmaların fazla olması sonucu karın içi basınç artar ve mesane fonksiyon bozukluğu görülebilir.)
  • Menopoz

Üriner İnkontinans Tipleri

Stres üriner inkontinans, urge (sıkışma) üriner inkontinans ve miks (stres ve sıkışma üriner inkontinansın birlikte görülmesi) en sık görülen tiplerdir. 

  • Stres üriner inkontinans: Öksürme, gülme, ağır bir şey kaldırma, hapşırmak ile karın içi basınç artar ve mesaneye yansıması sonucu idrar kaçırma görülür.
  • Urge (sıkışma) üriner inkontinans: Aniden idrara sıkışma ile kaçırma olması. Menopoz sonrası kadınlarda daha sık görülmektedir.
  • Miks üriner inkontinans: Stres ve urge üriner inkontinansın birlikte olmasıdır. 
  • Noktürnal enürezis: Geceleri uyku sırasında farkında olmadan idrar kaçırmadır.
  • Fonksiyonel inkontinans: Mesanede bir problem olmamasına karşın demans, kalça problemlerinden kaynaklı idrar kaçırmadır.
  • Taşma tipi üriner inkontinans: Mesane kasının aşırı gerilimine bağlı sık sık ve damla şeklinde sızıntı olmasıdır.

Üriner İnkontinans Tanısı

Tanı ilk olarak hasta öyküsü alınarak başlar. İdrar kaçırma ne zaman başladı, kadın ise doğum sayısı, ne sıklıkla idrar kaçırma oluyor, hangi durumlarda daha sık oluyor, nörolojik bir problemi var mı, jinekolojik durum, kullandığınız ilaçlar neler şeklinde sorular ile hangi tip idrar kaçırma olduğuna dair değerlendirme yapılır.

  • Öksürük stres testinde mesane dolu iken kişiden öksürmesi istenir kaçırma olup olmadığı değerlendirilir ve bu test sonucuna göre stres üriner inkontinans tipi tespit edilir. 
  • İdrar testi yapılır (idrarda taş, kan, enfeksiyon vb. bakılır)
  • Kan testleri (sistemik hastalık varlığına bakılır)
  • Ultrasonografi (USG) (Mesanede ve böbrekte taş, tümör, kum olup olmadığına bakılır)
  • Ürodinamik Test (Mesanenin idrar çıkışında ve dinlenmede basıncını ölçer)
  • Ped Testi (Dinlenme, yürüme, egzersiz gibi farklı durumlarda perineal pede kaçırılan idrar hacmine bakılır)

Üriner İnkontinansta Tedavi

  • Mesane eğitimi: İdrarı tutmanın gecikmesi için mesanenin eğitildiği egzersizler verilir.
  • Sıvı alımının düzenlenmesi: Bazı ilaçlar inkontinansı artırabilir. Bu durumlarda sıvı alımı ayarlanmalıdır. Alkol, kafeinli ve asitli içeceklerde inkontinansa neden olur bu içecek alımları azaltılması gerekir.
  • Diyet: Fazla kilolu veya obez kişilere diyet önerilir. Kilosunu %3-5 kaybedenlerde idrar kaçırmanın azaldığı görülmüştür.
  • Yaşam tarzı değişikliği: Akşamları yatmadan 2-3 saat öncesinde sıvı alımını bitirmeli ve asit, kafein, alkol içecek alımı sınırlandırılmalıdır.
  • Pelvik taban kas eğitimi (Kegel Egzersizleri): Karın basıncını artıran durumlarda idrar kaçışını önlemek için pelvik taban kasları kuvvetlendirilir.

Hastadan sırtüstü yatması ve dizleri bükük ayakları yerde olacak şekilde (çengel pozisyonu) yatması istenir. İdrarı gelmiş gibi yapıp pelvik bölge kaslarını 10 saniye sıkması ve 10 saniye gevşetmesi istenir. 30-40 set yapmaları önerilir. İnkontinansı önlemek için çengel pozisyonunda, ayakta, otururken gibi değişik pozisyonlarda da yapması istenir.

  • EMG-Biyofeedback Cihazı: Pelvik taban kaslarının kuvvetlendirilmesi için kullanılır. Doktorun önerdiği seansın düzenli takibi ile idrar kaçırma azalmaktadır.
  • Farmakolojik Tedavi
  • Cerrahi Tedaviler

Referanslar:

  1. Aoki, Y., Brown, H. W., Brubaker, L., Cornu, J. N., Daly, J. O., & Cartwright, R. (2017). Urinary incontinence in women. Nature reviews Disease primers, 3(1), 1-20.
Merve Koyuncu
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümünü bitirdim. Çeşitli eğitimler ile kendimi geliştirerek fizyoterapist olarak devam etmekteyim.

SOSYAL MEDYA

338BeğenenlerBeğen
8,635TakipçilerTakip Et
1,851TakipçilerTakip Et

POPÜLER YAZILAR

SON PAYLAŞILAN YAZILAR