yürümenin kinematik ve kinetik analizi

Yürüme Nedir?

  • Yürüme yer çekim merkezinin öne doğru yer değiştirmesi ile gövde ve ekstremitelerin ritmik ve alternatif hareketidir.
  • Bir yürüyüş periyodu aynı alt ektremitenin iki topuk vuruşu arasında geçen zamandır.

Bir yürüme periyodu duruş fazı ve sallanma fazı olmak üzere iki fazdan oluşur:

1) Duruş Fazı

Topuk vuruşundan parmak kalkışına kadar geçen süreçtir. Yürüme periyodunun %60’ını oluşturur. Duruş fazı:

Topuk vuruşu

Topuk teması

Taban teması

Orta duruş fazı

Topuk kalkışı

İtme fazı

Parmak kalkışından oluşur.

2) Sallanma Fazı

Parmak kalkışından topuk vuruşuna kadar geçen süreçtir. Yürüme periyodunun %40’ını oluşturur. Sallanma fazı:

Akselerasyon: Ekstremitede rölatif kısalık gözlenir.

Orta Sallanma Fazı: Hareket eden ekstremitenin diğerini yakaladığı evredir.

Deselerasyon Fazı: Ekstremite hızını azaltıp boyunu uzatarak topuk vuruşuna hazırlık yapar.

Genel Yürüme Parametreleri

  • Çift Destek Periyodu
    Her iki alt ekstremitenin yer ile temasta bulunduğu dönemdir. Hızlı yürüyüşte azalır, yavaş yürüyüşte artar.
  • Destek Yüzeyi
    Her iki calcaneosun orta noktaları birleştirilerek bulunur. Normal değeri 5-10 cm arasındadır. 5 cm’in altına düşerse addüksiyonda, 10 cm’in üstüne çıkarsa da abdüksiyonda yürüme gözlenir.
  • Tempo (Cadence)
    Dakikada atılan adım sayısıdır. Normal değeri 90-110 arasındadır.
  • Adım Uzunluğu
    Bir ayağın topuk vuruşu ile diğer ayağın topuk vuruşu arasındaki mesafedir.
  • Çift Adım Uzunluğu
    Aynı ayağın topuk vuruşları arasında geçen mesafedir.
  • Adım Genişliği
    Topuğun orta noktasından yürüyüş yönüne dik ölçülen uzaklıktır.
  • Hız
    Birim zamanda katedilen mesafedir.”Çift Adım Uzunluğu x Cadence / 120″ formülü ile bulunur.

Yürüme Kinematik Ve Kinetik Analizi

1) Duruş Fazı

  • Topuk Vuruşu ile Orta Duruş Fazı Arasında Ayak Bileği Eklem Analizleri

Topuk Vuruşu: Nötral

Taban Teması: 15o plantar fleksiyonda

Orta Duruş Fazı: 3o – 5o rölatif dorsifleksiyondadır.

Topuk vuruşunda eksternal kuvvet ayak bileği eklem merkezinin önünden geçer ve DF momenti yaratır. İnternal kuvvet olarakta Ekstensör Digitorum Longus, Ekstensör Hallucis Longus ve Tibialis Anterior kasları aktifir. Topuk vuruşundan sonra eksternal kuvvet ayak bileği eklem merkezinin arkasına geçer ve PF momenti yaratır. Bu dönemde ayağın yere çarpmasını engellemek ve sağlıklı bir taban teması için DF kaslar egzentrik olarak kasılırlar. Taban temasının ardından PF fleksiyon momenti artar ve orta duruş fazı öncesi maksimum plantar fleksiyon momenti oluşur. Gastrocnemicus, Soleus, Tibialis Posterior, Peroneus Longus, Fleksör Digitorum Longus kasları aktifleşir. Orta duruş fazında ise eksternal kuvvet tekrar ayak bileği ekleminin önünden geçerek DF momenti oluşturur. Ve bu dönemde ayak bileğinde rölatif 3-5 derece DF gerçekleşir.

  • Topuk Vuruşu ile Orta Duruş Fazı Arasında Diz Eklemi Analizleri

Topuk Vuruşu: Tam ekstensiyonda veya 2-3 derece fleksiyonda

Taban Teması: 15-20 derece fleksiyonda

Orta Duruş Fazı: 10-15 derece fleksiyonda

Eksternal kuvvet topuk vuruşunda diz eklem merkezinin önünden geçer. Topuk vuruşunun ardından orta duruş fazına kadar arkasından geçer. Bu dönemlerde internal kuvvet olarak quadriceps kası; taban temasında egzentrik olarak kasılırken, orta duruş fazında konsantrik kasılır. Orta duruş fazının sonlarına doğru eksternal kuvvet tekrardan eklem merkezinin önüne kayacağından, diz kontrolü pasif sağlanır ve quadriceps aktivitesi azalır.

  • Topuk Vuruşu ile Orta Duruş Fazı Arasında Kalça Eklemi Analizleri

Topuk Vuruşu: 30 derece fleksiyonda

Taban Teması: 20 derece fleksiyonda

Orta Duruş Fazı: Nötral

Ekternal kuvvet topuk vuruşu ve taban temasından eklem merkezinin önünden geçerek kalçayı fleksiyona zorlar. İnternal kuvvet olarak topuk vuruşunda Gluteus maksimus, Hamstringler ve Erectör sipinalar aktifken, taban temasında dizdeki fleksiyon nedeniyle Hamstringlerin aktivitesi azalır. Orta duruş fazında eksternal kuvvet kalça eklem merkezinin arkasından geçerek kalçayı arkaya rotasyona zorlar. İliopsoas, Rectus Femoris ve Abdominaller aktifleşerek kalça nötral pozisyonda tutulur.

  • Orta Duruş Fazı ile Parmak Kalkışı Arası Ayak Bileği Eklemi Analizleri

Orta Duruş Fazı: 3-5 derece DF

Topuk Kalkışı: 15 derece DF

Parmak Kalkışı: 20 derece PF

Orta duruş fazından parmak kalkışına kadar eksternal kuvvet ayak bileği eklem merkezinin önünden geçer. Orta duruş fazında lateral malleolün 3-3.5 cm önünden geçerken, parmak kalkışında bu seviye Tarsometatarsal seviyisine ulaşır. Bu fazlar arasında internal kuvvet olarak PF kaslar aktiftir.

  • Orta Duruş Fazı ile Parmak Kalkışı Arası Diz Eklemi Analizleri

Orta Duruş Fazı: 10-15 fleksiyonda

Topuk Kalkışı: Ekstansiyonda

Parmak Kalkışı: 40 derece fleksiyonda

Topuk kalkışında eksternal kuvvet eklem merkezinin önünden geçer ve ekstensör moment yaratır. Bu dönemde internal olarak Gastrocnemicus maksimum aktif çalışan kastır. Bunu sırasıyla Fleksör Hallucis Longus, Tibialis Posterior, Soleus, Peroneus Longus ve Brevis takip eder. Parmak kalkışında eksternal kuvvet tekrardan eklem merkezinin arkasına kayar ve quadriceps kası aktifleşir.

  • Orta Duruş Fazı ile Parmak Kalkışı Arası Kalça Eklemi Analizleri

Orta Duruş Fazı: Nötral

Topuk Kalkışı: 10-15 derece HE

Parmak kalkışı: 20 derece HE

Orta duruş fazından parmak kalkışına kadar eksternal kuvvet kalça eklem merkezinin arkasından geçerek kalçayı ekstansiyona zorlar. Topuk kalkışında İliopsoas kası aktif olurken, parmak kalkışında İliopsoas aktivitesini kaybeder ve Addüctor Longus ve Magnus kasları aktifleşir.

2) Sallanma Fazı

⇒Kalça
Akselerasyon fazında 10 derece ekstansiyon, orta sallanmada 20 derece fleksiyon ve deselerasyon fazında da 25 derece fleksiyon yapar.

⇒Diz
Akselerasyon fazında 40 derece fleksiyon, orta sallanmada 65 derece fleksiyon ve deselerasyon fazında da ektansiyondadır.

⇒Ayak Bileği
Akselerasyon fazında 20 derece plantar fleksiyon, orta sallanma ve deselerasyon fazlarında nötral pozisyondadır.

Χ Sallanma fazında Tibialis Anterior, Ekstensör digitorum longus ve Ekstensör Hallucis Longus kasları ekstremitenin boyunu kısaltırlar.

Χ Quadriceps kası parmak kalkışında posteriorda topuk kalkışının seviyesini ayarlar ve bacağın öne doğru salınımını başlatır.

Χ Sallanma fazı sonu topuk vuruşu öncesi Hamstring kasları aktifleşerek hem bacağın hareketinin hızını keserler hem de topuk vuruşunun doğru ve kontrollü yapılmasını sağlarlar.

CEVAP VER

Lütfen Yorum Yazınız
İsminizi Buraya Girin