Yüksek-Topuklu-Ayakkabılar-Kas-Kuvvetini-Arttırıyor

Kısa Tarih

Kadınlar ve modanın vazgeçilmezi yüksek topuklu ayakkabılar… Peki aslında modanın erkek ayakkabılarında başladığını biliyor muydunuz? Evet bunlar ata biniş ayakkabıları idi. 17. yüzyılda İran askerleri at üzerinde ayağa kalktıklarında üzengideki topuklar at üzerinde stabil durmalarını sağlıyordu. Askerlerde yaylarını rahatlıkla kullanabiliyorlardı.

Günümüz ve Yapılan Araştırmalar

Günümüzde yüksek topuklu ayakkabı denildiğinde hemen aklımıza hepimizin düşündüğü o cümle gelir “ayaklarımız için çok zararlı”. Yapılan çalışmalara baktığımda -ki burada çok detaylı bir analiz yapılamadığından her makalenin son cümlesi gibi yakınmak gerekiyor- yüksek topuklu ayakkabı giyme sıklığının azaltıldığında bilek çevresi kaslarının güçlendiği sonucunda bilek yaralanmalarının önlendiği, bir başka makalede ise yüksek topuklu ayakkabıların dansçılarda dizin iş yükünü arttırdığından bahsediliyor.

Şimdi biraz ayrıntılı ele alacağız. İlk makalemiz ile başlayalım.

Uzun süre yüksek topuklu ayakkabı giymenin parmaklarda yüklenmeyi arttırdığı, ayak şeklini ve yürüme paternini değiştirdiğini, lordozdan kaynaklı bel ağrısına sebep olduğu, aşil tendonunu ve adım uzunluğunu kısalttığını öne sürmüşler. Dahası yine uzun süreli kullanımda PF (plantar fleksörler) ve DF (dorsi fleksörler) kaslarının kuvvetinin azaldığını ama ayak bileği etrafındaki yumuşak dokunun sadece PF ve DF’lerin etkilemediğini aynı zamanda EV (evertörler) ve IV (invertörler) de işin içinde olduğunu belirtmişler. Hatta ayak bileği yaralanmalarında IV ve EV nin daha hassas olduğundan bahsedilmiş. Bu yüzden de çalışmalarını 4 kas grubunda kas kuvveti ve denge olarak dominant ve non-dominant tarafta yapmışlar.

Burada çok ilginç bir nokta ile karşılaştım ama biraz daha makale ayrıntılarına inelim. Çalışma grubu: 40 sağlıklı ve hava yollarında çalışan iş arkadaşı kadınlar. İşlerinin gereği haftada en az 3 gün 10 cm yüksek topuklu ayakkabı giymeleri gerekiyor. Katılımcılar çalıştıkları yıllara göre 4 gruba ayrılmışlar. Üniversite sistemi gibi aslında.

GRUPLAR:

1. Senelerinde FRESMAN

2. Senelerinde SOPHOMORE

3. Senelerinde JUNIOR

4. Senelerinde SENIOR 

isimleri verilmiş. Bilekteki kasların kuvveti izokinetik olarak HUMAC®/NORM sistemi ile dinamik denge ise HUMAC® denge sistemi ile ölçülmüş. Sonuç göstermiş ki uzun süreli yüksek topuklu ayakkabı kullanımı 4 kas grubunda da kuvvet kaybına ve kas dengesizliğine sebep olmuş.

Ankle Muscles FRESMAN SOPHOMORE JUNIOR SENIOR
DF
Dominant 8.10 ± 2.28 7.60 ± 1.84 8.60 ± 1.71 10.50 ± 7.56
Non-Dom 7.00 ± 2.00 7.30 ± 0.95 7.40 ± 1.43 13.10 ± 7.29
PF
Dom 46.20 ± 15.95 38.60 ± 8.38 43.80 ± 11.09 47.50 ± 23.62
Non-Dom 44.90 ± 14.90 42.10 ± 7.77 50.90 ± 7.55 41.00 ± 19.88
EV
Dom 8.00 ± 2.26 14.70 ± 2.41 17.30 ± 4.76 8.00 ± 2.83
Non-Dom 9.10 ± 1.45 14.60 ± 2.72 16.50 ± 3.14 8.90 ± 2.28
IV
Dom 11.00 ± 3.09 17.70 ± 3.95 19.00 ± 4.22 12.20 ± 8.89
Non-Dom 12.30 ± 2.41 16.90 ± 3.03 21.10 ± 5.11 15.60 ± 8.68

 

Ve beklediğiniz o ilginç kısım. Araştırmalarına baktığımda aslında yüksek topuklu ayakkabı giymenin ilk 1-3 yıl kas kuvvetini arttırdığını gözlemledim. Ki bu sonuç tezleri ile oldukça çatışmakta idi. Bunu da “uzun süreli” yani 3+ yıl bu tarz ayakkabıların kullanımının kas kuvveti ve denge üzerinde olumsuz etkilerinin olduğunu söyleyerek açıklamışlar.

Dansçılar ile ilgili makaleye gelelim. Karşılaştırma grubumuz çıplak ayak dans edenler ve yüksek topuklu ayakkabı ile dans edenler. Dansçıların alt ekstremitede yüksek yaralanma oranlarına sahip olduğundan, dans hareketleri sergilenirken ayakkabı gibi dış faktörlerin yüzeye göre iş taleplerinin değiştiğinden, diz iş yükünün arttığından bahsediliyor. 10 sağlıklı kadın dansçı vertikal bipedal şekilde zıplıyor. Sagittal planda kalça, diz ve ayak bileği kinetiği hesaplanıyor. Sonucunda da kalçada bir fark ortaya çıkmaksızın yüksek topuklu giyenlerde ayak bileğinin katkısının azaldığı, dizin iş yükünün arttığı bulunmuş.

Ayakkabılarımızın aslında ne kadar önemli olduğuna dair bugünden sonra farklı bir bakış açısı kazandık. Sizin için bir yazı da aşağıya ekliyorum. Ayakkabı konforumuzun oksijen tüketimi üzerine etkisinden bahsediyor.
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17461391.2019.1640288

Daha çok akademik paylaşım için tıklayınız.

CEVAP VER

Lütfen Yorum Yazınız
İsminizi Buraya Girin