Osteoporoz (Kemik Erimesi) Risk Faktörleri Nelerdir?

Osteoporozda Risk Faktörleri

Osteoporoz, sessiz seyreden bir hastalıktır. Risk faktörlerinin erken dönemde belirlenmesi tedavi programı ve sağlık giderleri açısından önemlidir.

YAŞ

Yaşlanma ile kemik yapısında önemli değişiklikler meydana gelmektedir. İlerleyen yaşlarda bağırsaklarda kalsiyum ve D vitamini emilimi, böbreklerden aktif D vitamini oluşumu azalır. Kalsiyum seviyesindeki azalmaya bağlı parathormon seviyesinin artması da kemik yıkımını arttırır. Yetersiz beslenme, ciltteki vitamin D sentezinde azalma ve güneş ışığında yararlanmada azalma, yaşlılardaki vitamin D eksikliğinin en önemli sebeplerindendir.

Kadınlarda 35 yaşından ve menopozdan sonra, erkeklerde ise 70 yaşından sonra osteoporoz ve kırık gelişimi artmaktadır.

GENETİK FAKTÖRLER

Kemik kaybının büyük oranda genetik faktörlere bağlı olarak geliştiği bilinir. Ailede osteoporozlu kimselerin bulunması ve beyaz ırk risk faktörüdür. Açık göz renkli olmanın da risk faktörü olduğu düşünülmektedir.

VÜCUT AĞIRLIĞI

Vücut ağırlığının kemik kaybı ile ilişkili olduğu gösterilmektedir. Kısa boylu, ince yapılı kişiler; iri yapılı, kilolu kişilere göre daha fazla osteoporoz riski taşımaktadır. Bunun nedeni yağlı dokunun bir yastıkçık görevi yapması ve yağlı dokulardaki adrenal adrojenlerden östrojen üretilmesidir.

BESLENME

Osteoporozun önlenmesi ve tedavisinde, kemik kütlesinin artması ve sağlıklı seviyeye ulaşmasında beslenme önemli rol oynamaktadır. Düşük kalsiyum içeren yiyecekler ve yetersiz D vitamini riski arttırmaktadır. Risk faktörlerinin azaltılması için yeterli kalsiyum ve D vitamini alınmalıdır. D vitaminin esas kaynağı güneştir. Sürekli kalsiyumdan düşük beslenmek parathormon seviyesini arttırarak kemik yıkımını arttırır ve osteoporoz riskini arttırır.
Ayrıca C, K, B6, folik asit gibi vitaminler, proteinler, esansiyel yağ asitleri açısından yeterli beslenme osteoporozu önlemek açısından önemlidir.

FİZİKSEL AKTİVİTE AZLIĞI ve SEDANTER YAŞAM

Egzersinin kemik kütlesini arttırdığı ve kemiği güçlendirdiği kanıtlanmışıtır. Hareketsizliğin akut etkilerini gösteren çalışmalarda kemik kütlesi kaybının haftada %1 olduğu bildirilmiştir. Kırık veya başka nedenlere bağlı hastalıklar nedeniyle yatakta geçirilen zamanlarda bile kemik kütlesinde azalma olduğu izlenmiştir.

BAZI İLAÇLAR

Osteoporoz için risk oluşturan ilaçların başında glukokortikoidler ve sitokinler gelmektedir. Glukokortikoidler, östrojenik hücrelerin dopal ömrüne zarar verir. Buna ek olarak bu tip ilaçlar kemiğin yeniden şekillenmesini yavaşlatır. Kanserde kullanılan kemoterapi ilaçlarının da olumsuz etkileri gösterilmiştir.

MENOPOZ

Kemik kütle kaybı, menopoza kadar her iki cinsiyette de aynı olurken kadınlarda menopoz ve menopoz sonrası dönemde hızlı bir artış olmaktadır. Bunun nedeni östrojen hormonun azalmasıdır.

SİGARA

Sigara, yaşlı popülasyonda kemik kaybı ve kalça kırık riski ile ilişkilidir. Bunun nedeni sigara içiminin bağırsaklarda kalsiyum emilimini azaltması olarak düşünülmektedir. Ayrıca sigara içen kadınlarda erken menopoz gelişir ve osteoporoz riski artar.

ALKOL

Hafif ve orta derecede alkol kullanımının osteoporoza sebep olması gösterilmese de aşırı derecede alkol tüketiminin osteoporoz riskini arttırdığı ispatlanmıştır. Buna ek olarak kolalı ve kafeinli içeceklerin aşırı tüketimi de riski arttırmaktadır.

BAZI HASTALIKLAR

Şeker hastalığı, tiroid veya paratiroid bezinin fazla çalışması, mide bağırsak operasyonu geçirmiş olmak, uzun süre hareketsizlik, felçler, bazı romatizmal hastalıklar ve bazı hormonal hastalıklar osteoporoza neden olabilmektedir.

 

Osteoporoz (Kemik Erimesi) Nedir? Belirtileri Nelerdir?
ve
Osteoporozda (Kemik Erimesi) Fizyoterapi ve Rehabilitasyon
makalelerimize göz atabilirsiniz.

 

KAYNAKÇA
http://www.osteoporoz.org.tr/hakkindadetay/Bulgular-ve-Risk-Fakt%C3%B6rleri_id-4.html
http://www.ctf.edu.tr/stek/pdfs/12/1203ua.pdf
http://www.jinekolojivegebelik.com/2008/01/osteoporoz-risk-faktrleri.html
Prof. Dr. Gül Şener ve Prof. Dr. Fatih Erbahçeci, Kinezyoloji ve Biyomekanik (Hipokrat Kitabevi), 96-106
Prof. Dr. A. Ayşe Karaduman ve Prof. Dr. Öznur Tunca Yılmaz, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon 1 – Genel Fizyoterapi (Hipokrat Kitabevi), 435-441

CEVAP VER

Lütfen Yorum Yazınız
İsminizi Buraya Girin