hidrosefali nedir? hidrosefalide fizyoterapi

Hidrosefali Nedir?

Hidrosefali; genellikle beyinde aşırı su birikmesi olarak tanımlanır. Hidro-su, sefal ise baş anlamına gelir. Burada su dediğimiz beyin-omurilik sıvısıdır.

Beyin-omurilik sıvısı (BOS), beyinde koroid pleksusta üretilir, emilerek kan dolaşımına katılır ve çeşitli görevleri vardır. En temel görevleri beyni ve omuriliği darbelere karşı korur, beynin atıklarını ve ihtiyaçlarını taşır ve aynı zamanda kafatasındaki basıncı düzenlemek için beyin omurilik arasında dolaşımı sağlar. Bazı durumlarda BOS hacmi artar ve kafa içinde basınç artışına sebep olur. Kafadaki bu basınç artışı ve beynin zarar görmesi hastalığına hidrosefali denir.

Hidrosefalinin Nedenleri

BOS dolaşımında tıkanıklık, hidrosefalinin bilinen başlıca nedenlerindendir. Bu tıkanıklıklar; kafa darbesi ve travması, enfeksiyon, BOS üretilen bölgenin tümörü sonucu da olabilir. Aynı zamanda

-Erken doğumlar

-Aşırı BOS üretimi

-BOS emiliminde bozukluk

-Omuriliğin anne karnında kapanmadan açık kalması (Spina bifida) gibi doğum yaralanmaları

-Menenjit ve genetik etkenler de risk faktörlerinden olabilir.

Belirtileri Nelerdir?

Hastalık yoktur hasta vardır cümlesini sizlere hatırlatmak isterim. Bu sebeple çoğu hastalık gibi hidrosefali belirtileri de kişiye göre değişebilir ama genel olarak karşılaştığımız ortak belirtiler, yaş faktörüne dikkat edilerek literatürde yerini almıştır. Bu belirtileri şöyle sınıflayabiliriz:

Yenidoğanlar için; 2 yaş ve altındaki çocuklarda hidrosefalinin en önemli belirtilerinden biri baş çevresinin anormal büyümesidir. Bu yaş grubunda haftalık olarak baş çevresi büyümesini 1 cm olarak bekleriz. 2 cm ve üzeri olabilecek durumlarda tehlike arz edebilir ama siz 2 cm olmasa da anormal bir büyüme fark ederseniz, baş-göğüs çevresi büyümelerindeki farklara da dikkat ederek tehlikeli durumlara karşı doktorunuza danışmayı ihmal etmeyiniz. Bunun dışındaki belirtilerde;

-Kafa derisinde incelme, kafadaki damarların belirginleşmesi

-Kusma, huzursuzluk, nöbetler

-Bebeğin çok hareketsiz kalması, beslenmesinin kötüleşmesi

-Gözlerde aşağı doğru kayma ve bebekle etkili iletişim kuramamak gibi durumlar ile karşılaşılabilir.

Daha büyük çocuklarda zihinsel algılamada zorluk, baş ağrıları, bulanık görme, yürüme ve denge kurmada zorluk, duyu-motor fonksiyonlarda kayıplar, uyanma veya uyanık kalmada zorluklar görülebilir.

Orta ve ileri yaş gruplarında yaşanabilen bazı hafıza sorunları, dengesizlik, baş ağrıları ve iletişim güçlüğü gibi bazı bulgular sonucunda alzheimer ve parkinson gibi nörolojik hastalıklar ile normal basınçlı hidrosefali belirtileri karıştırılabilir. Teşhis ve tedavide geç kalmamak açısından bu durumlara da ayrıca dikkat edilmelidir.

Teşhisi

Anne karnındaki hamilelik sürecinden doğum sonrası küçük yaş gruplarına kadar ultrason en çok tercih edilen yöntemdir. Bu yöntemle kafa içi yapılar görüntülenebilir özellikle hamilelik sürecinde anne karnındaki değerlendirmede oldukça etkilidir.

Kafatası birleştikten sonraki yaş grupları için MR (Manyetik rezonans)  ve BT (Bilgisayarlı tomografi) kullanılır. BT beyin dokusunu X ışınları ile, MR beyin-omurilik sıvısının dolaşım yollarını radyo dalgaları ile görüntüler.

Hidrosefali Tedavisinde Fizyoterapi ve Rehabilitasyonun Rolü

Hastalık, değerlendirilme ve tedavi sürecinde multidisipliner bir ekip çalışması ister. Çünkü çeşitli komplikasyonlar da hidrosefaliye eşlik edebilir. Hidrosefali beyne zara vermeden tedavi edilmiş olabilir lakin spastisite yönünden de fizyoterapist ile görüşmeyi ihmal etmemelisiniz. Şayet zamanında müdahale edilemeyen bazı problemler sonucunda beynin bazı bölgeleri de zarar görebilir ve bireyde zamanla öğrenme güçlüğü olabilir bu sebeple erken teşhis ve tedavi her hasta ve hastalık için önemlidir.

Kaynakça:
1.https://www.turknorosirurji.org.tr/menu/70/hidrosefali
2.https://www.rehabilitasyon.com/hastaliklar/detay/Hidrosefali

CEVAP VER

Lütfen Yorum Yazınız
İsminizi Buraya Girin