Botulinum Nörotoksini = (BoNT) Botulinum Toksini = (BTX)

Botulinum Toksini (BTX) Yapısı ve Etki Mekanizması

1)BAĞLANMA
2)İÇERİ ALINMA
3)NÖROMUSKÜLER BLOKAJ

BTX “Clostridium Botulinum” adı verilen sporlu, anaerob, hareketli gram pozitif özellikte çubuk şeklinde bir bakteri tarafından üretilir. Bir diğer deyiş ile Botulinum Toksini (BTX), botulinum bakterisinin egzotoksinidir. Bilinen en güçlü nörotoksindir. Toksinler sıcaklığa dayanıksız, suda çözünebilen, asitlere dirençli yüksek moleküllü proteinlerdir. 7 çeşidi bulunmaktadır. (A – G) bu 7 serotipten sadece A ve B tipi klinik pratikte kullanılmaktadır.

  • Ağır zincir, bağlı toksinin hücreye girişini sağlar.
  • Hafif ve ağır zincirler ayrılır, hafif zincir, ACh veziküllerinin sinir terminaline alınmasından sorumlu olan membran proteini SNAP-25’i böler.

Normalde sinir uyarılması ile presinaptik veziküller hücre membranına yapışır ve asetil kolin salınır. Vezikülün hücre membranı ile temasını kolaylaştıran SNARE proteinleri varolmalıdır. BTX-A, SNARE proteini olan SNAP 25’i bloke eder, vezikülün hücre membranı ile teması önlenir. ACh salınamaz.

BoNT’nin sinir-kas kavşağında presinaptik keseciklerden Ach salınımını inhibe ettiğinden bahsetmiştik. Peki, Ach inhibisyonu sonucu neler oluyor bir göz atalım;

Ach hepimizin bildiği gibi kas kasılmasından sorumlu bir nörotransmitter. BTX ile Ach’ı inhibe ederek aslında doza bağımlı ve geri dönüşlü olan musküler paraliziye yol açmış oluyoruz.

Uygulamadan 2 hafta sonra etki maksimuma ulaşırken, bazı kaynaklara göre 91 gün bazı kaynaklara göre yaklaşık 2-4 ay sonrasında aksonal filizlenme, toksine bağlı etkiyi sonlandırıyor ve nöromusküler ileti geri geliyor. (Geri dönüşlü musküler paralizi dememizin sebebi buydu.)

Botulinum Toksini (BTX)

Tüm bu kavram haritasına rağmen btx’in ağrı kesici özelliği tam olarak açıklanabilmiş değil. “Toksinin nosiseptif liflerin periferik sensitizasyonu inhibe ettiği ve böylece santral sensitizasyonu azalttığı tahmin edilmektedir. Birçok hayvan ve insan çalışmasında BoNT/A’nın aktive olmuş duyusal sinir terminallerinden salınan ve inflamatuar ağrının önemli mediatörlerinden olan glutamatA, kalsitonin gen ilişkili peptid ve substansP’yi inhibe ettiği gösterilmiştir. Bu nörotransmiterlerin inhibisyonu ile nörojenik inflamasyon ve periferik sensitizasyonun önlendiği düşünülmektedir. Bunun sonucunda periferden santral sinir sistemine ulaşan ağrı sinyalleri azalır. Böylelikle, BoNT/A, migren ve diğer ağrılı durumlarda görülen santral sensitizasyonu dolaylı olarak bloke eder.”
(
Elif Ilgaz AYDINLAR, Pınar YALINAY DİKMEN, Ayşe SAĞDUYU KOCAMAN Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye Migren Tedavisinde Botulinum Toksini)

Botulunimun oldukça geniş bir kullanım alanı var. Şimdi gelin BTX’in kullanıldığı alanlara bir göz atalım.

Fokal distoniler (İstemsiz, sürekli veya spazmodik kas aktivitesi) -Servikal distoni (spazmodik tortikolis)
-Blefarospazm
-Laringeal distoni (spazmodik disfoni)
-Ektremite distonisi (yazıcı krampı)
-Oromandibuler distoni
-Orolingual distoni
-Turunkal distoni
Spastisite (Agonist veya antagonist kas tonusunda artma) -İnme
-Travmatik beyin hasarı
-Serebral palsi
-Multipl skleroz
-Spinal kord yaralanması
İstemsiz kas aktivitesi (Nondistonik Bozukluklar) -Hemifasiyal spazm
Tremor
-Tikler
-Myokimi ve sinkinezi
-Myoklonus
-Herediter kas krampları
Strabismus (Konjuge göz hareketlerinde bozukluk ve nistagmus)
Lokal kas spazmlı ve ağrılı bozukluklar -Kronik bel ağrısı
-Myofasiyal ağrı sendromu
-Artmış kas aktivitesi ile birlikte olan
temporomandibuler eklem bozukluklar
-Gerilim tipi baş ağrısı
-Migren
-Servikojenik bafl ağrısı
Düz kasların hiperaktif bozuklukları -Detrusor-sfinkter dissinerjisi
-Selim prostat hipertrofisi
-Akalazya kardiya
-Hirschsprung hastalığı
-Oddi sfinkteri disfonksiyonu
-Kronik anal fissür
-Hemoroidektomi sonrası
Kozmetik kullanım -Hiperkinetik fasiyal çizgiler
-Hipertrofik platisma kas bantları
Terleme bozuklukları -Aksiler ve palmar hiperhidrozis
-Frey sendromu (aurikülotemporal sendrom):
Parotis cerrahisinden sonra yanaklarda
yemek yeme sırasında (tatsal) terleme

 

Yeni ve daha az sıklıkla kullanıldığı tedavi endikasyonları:

Nörolojik -Parkinson hastalığı
-Stiffperson sendromu
-Skolyoz
-Postherpatik nevralji
-Plantar fasiitis
-Huzursuz bacak sendromu
-Karpal tünel sendromu
-Epilepsi
Cerrahi -İmmobilizasyon
Kulak-Burun-Boğaz -Rinit
Dermatoloji -Akne
-Psoriasis
-Dupuytren kontraktürü
-Kötü vücut kokusu

 

Birkaç makale örneği bırakıyorum. Üstüne tıklamanız yeterli.
Migren tedavisi
Cp
Atipik Parkinson (Siyalore)
Spastisite
Asimetrik Blefarospazm
Fokal el distonisi (yazıcı krampı-müzisyen distonisi)
Oro-Mandibüler Diskinezi

CEVAP VER

Lütfen Yorum Yazınız
İsminizi Buraya Girin