Ankilozan Spondilit (AS) Nedir?

Ankilozan Spondilit (AS) Nedir?

Ankilozan Spondilit özellikle omurga ve sacroiliak eklemleri etkileyen sistemik, kronik, infilamatuar romatizmal hastalıktır. AS, en büyük ortak özeliği infilamatuar bel ağrısı olan spondiloartropatilerin bir alt grubu “Aksiyal Spondiloartropatiler” grubunda yer alır. Fakat her aksiyal spondiloartropati Ankilozan Spondilit olmadığı gibi, her sakroileitte Ankilozan Spondilit tanısı konulmaz. Örneğin sistemik bir hastalık olan çölyak hastalığında da sakroileit görülebilir.

Ankilozan Spondilit (AS), kelime manası olarak omurganın infilamatuar kaynaması anlamına gelir. Buradan da anlaşılacağı üzere temel tutulum noktası omurgadır.
Hastalık beyaz ırkta ve erkeklerde daha sık gözlenir.
Hastalığın progresyonu değişkendir. Hafif ilerleyebilir veya ağır formda olabilir.
Agresif AS 18 yaşın altında olma, HLA-B27 (+) olması, kalça tutulumu ve CRP’nin (C-reaktif protein) hep yüksek olması gibi özellikler taşır. Bu tipte omurgada ileri derece deformiteler, osteoprotik fraktürler, aort, böbrek, göz gibi organ tutulumları gözlenebilir. Bu hastalar sık takip edilmelidir.

Laboratuvar ve Radyolojik Bulgular

HLA B27’nin (+) olması, CRP ve ESH (Eritrosit Sedimentasyon Hızı) da ki artış AS olasılığını arttırır. Fakat laboratuvar bulguları tanıya yardımcı olur, tek başına teşhisi koymak için yeterli değildir.

Radyolojik Bulgular: Sakroileit, bambu omurga, bilateral faset eklem ankilozu. Tanıyı koymak için laboratuvar ve radyolojik bulgular ile beraber Modifiye Newyork kriterleri esas alınır.

Ölçümler: Hastalığın takibi için ölçümler oldukça önemlidir. Özellikle tragus duvar ölçümü, schober testi, servikal rotasyon ölçümü, lomber LF, malleoller arası ölçüm, göğüs ekspansiyon ölçümü mutlaka yapılması gerekenlerdir.

Klinik Bulgular

→Torasik kifozda artış

→Kalça fleksiyon kontraktürleri

→Lomber lordozda düzleşme

→Alt servikal omurganın fleksiyonu

→Üst servikal omurganın HE’nu

→Göğüs ekspansiyonunda kısıtlamaya bağlı solunum kapasitesinde azalma

→İstirahatle artan, hareketle azalan ağrı

→Eklem dışı sistemik bulgular

Tedavi

Erken tanı + farmokolojik tedavi + düzenli bilinçli egzersiz, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmada oldukça etkilidir.

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yaklaşımları

AS hastaları için egzersiz yaşam boyu devam etmeli ve kişiye özgü olmalıdır.

1-NEH Egzersizleri: Ağrı sınırında yapılmalıdır.

2-Kuvvetlendirme Egzersizleri: Özellikle antigravite kasları, sırt ekstensörleri kuvvetlendirilmelidr. Akut artritlerde izotonik egzersizler tercih edilmez.

3-Germeler: Eklemlerdeki kalsifikasyonları kırmayacak ve ağrıyı proveke etmeyecek şekilde yapılmalıdır.

4-Solunum Egzersizleri: Solunum kapasitesinin azalması hayati bir tehdit olacağından tedavi programında mutlaka yer almalıdır.

5-Hidroterapi: Suyun ılıklığı, ağrı ve kas spazmını hafifleterek gevşeme sağlar.

Cerrahi Yaklaşımlar

¤Kalça ve omuzlar ileri derece tutulmuşsa, hasta nonfoksiyonel ise protez yapılır.

¤İleri derecede omurga tutulumunda, solunum sıkıntısı yaşandığı için omurga ameliyatları yapılır.

¤Atlantoaksiyel subluksasyonda hastanın tetraplejk olma ihtimaline karşı, ameliyat şarttır. Bu hastalarda ameliyattan önce HALO fiksatörü ile fiksasyon sağlanır.

Ergonomik Düzenlemeler

¤Hasta sürekli masa başı bir işte çalışıyorsa boyun dahil omurgayı destekleyecek bir sandalye seçimi yapmalıdır.

¤Kalça ve dizler dik açılarda olmalı, ayak desteklenmelidir. Eğer taban yere değmiyorsa, ön kolların kolçağa konması boyundaki gerilimi azaltacaktır.

¤Baş desteği göz hizasından 7 cm yukarıda olmalıdır.

¤Sandalye boyu uygun şekilde ayarlanmalıdır.

¤Gövdenin ve boynun ani rotasyonlarını önlemek için eşyalar daha yakınlara konmalıdır.

Hasta Önerileri

¤Dorsal kifozu önlemek için hasta her gün 1 saat yüzüstü yatmalıdır.

¤Alçak yastık tercih etmelidir.

¤İleri adımlarla yavaş yürümesi, kalça ekstensörlerini çalıştırmak için önerilir.

¤Spor yapması önerilir. En iyi spor haftada 4 kez olacak şekilde yüzmedir. Normalde serbest stil eğer ileri derece deformite varsa kurbalağama önerilir.

¤Hastalar enfeksiyona dikkat etmelidir.

¤Soğuk kas kontraksiyonunu arttıracağı için hasta önlem almalıdır.

¤Hastalar mutlaka hasta derneklerine katılmalı ve yalnız olmadıklarını hissetmelidirler.

CEVAP VER

Lütfen Yorum Yazınız
İsminizi Buraya Girin