Anatomi Terminolojisinin Tarihçesi

Günümüzde bilim dili olarak kabul gören Latince, bulundurduğu 25 harf ile anatomi terimlerinin büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır. Birtakım Yunanca sözcükler de barındıran terminolojinin nasıl kullanılacağının belirlenmesi için ilk olarak İsviçre’nin Basel kentinde toplanılmıştır (Basel Nomina Anatomica). Daha sonra “Nomina Anatomica” kitabında, tüm dünyada kabul gören terminoloji yayınlanmıştır. Bu şekilde sağlıkçıların kullanabileceği ortak dil sağlanmıştır. Türkiye’de ise anatomik yapıların isimlendirilmesinde 19. yüzyıl sonuna kadar Farsça ve Arapça sözcükler hakim olmuştur fakat dünyadaki gelişmeler ışığında Latince terminoloji, önceden kullanılan dillerin yerini almıştır.

Latin Alfabesi

Klasik Latin alfabesi 23 harften oluşmaktadır fakat Ortaçağ döneminde bazı harflerin eklenmesiyle bu sayı 25 olmuştur. Bu harflerin 19 tanesi sessiz (b, c, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, t, v, x, z), kalan 6 tanesi sesli (a, e, i, o, u, y) harflerdir. Ayrıca Latin alfabesinde bulunmayıp bazı terminolojilerde geçen “w” harfi de mevcuttur. Latince geniş kullanım alanlarına sahip bir dil olmasına karşın günümüzde yaşayan bir dil değildir.
Latin harfleri ve okunuşları aşağıdaki şekildedir:

A,a B,b C,c D,d E,e F,f G,g H,h I,i J,j K,k L,l M,m
(a)  (be) (se) (de) (e) (ef) (ge) (ha) (i) (yot) (ka) (el) (em)
N,n O,o P,p Q,q R,r S,s T,t U,u V,v X,x Y,y Z,z
(en) (o) (pe) (ku) (er) (es) (te) (u) (ve) (iks) (igrek) (zet)

Anatomi Terminolojisinde Kullanılan Bazı Ön Ekler (Prefiks)

semi: yarım
uno: bir
bi: iki, çift (biceps)
tri: üç (triceps)
tetra: dört
quadri: dört kat (quadriceps)
multi: birden fazla (multifidus)

ante: ön (anteflexion)
retro: arka (retraksyon)
intra: iç (intrakranial)
extra: dış (extracellular)
sub: alt (subscapularis)
supra: üst (supraspinatus)
infra: alt, altta bulunan (infraspinatus)
inter: arasında (intercostal)

epi: üstünde (epidermis)
peri: etrafında (peridermis)
circum: çevresinde
endo: içinde (endocardiyum)
ecto: dışında
hypo: aşağısında (hypothalamus)
hyper: üstünde (hyperextension)

pre: önce (prematur)
post: sonra (post operatif)
pyro: ateş, ısı
pseudo: sahte
macro: büyük
micro: küçük
dis: yokluk, olumsuzluk (dislokasyon)

trans: içinden

CEVAP VER

Lütfen Yorum Yazınız
İsminizi Buraya Girin